ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ

Ο τρόπος που σκεφτόμαστε, ενεργούμε ή σχετιζόμαστε με τους άλλους μπορεί να είναι δυσπροσαρμοστικός, άκαμπτος και ασύμφωνος με αυτό που οι άλλοι περιμένουν από ‘μας. Αυτό παραπέμπει σε διαταραχή της προσωπικότητας. Στοιχεία αυτών των διαταραχών μπορεί ο καθένας μας να αναγνωρίσει στη συμπεριφορά του και αυτό είναι φυσιολογικό. Οι διαταραχές της προσωπικότητας έχουν εμπνευστεί από απλούς καθημερινούς ανθρώπους, αλλά έχουν χαρακτηριστεί ως διαταραχές γιατί σε έντονο βαθμό εμποδίζουν την ομαλή προσαρμογή και λειτουργία του ανθρώπου στο περιβάλλον του. Τα είδη των διαταραχών αυτών εξηγούνται παρακάτω: Η ΠΑΡΑΝΟΕΙΔΗΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ χαρακτηρίζεται από υπέρμετρη καχυποψία, επιφυλακτικότητα και ψυχρότητα. Αυτή η συμπεριφορά υπονομεύει τις σχέσεις του ατόμου με τους φίλους και τους συνεργάτες του και ακόμη και με τον θεραπευτή τους, που είναι υποχρεωμένος να χειρίζεται την υπόθεση πολύ προσεκτικά προκειμένου να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους. Η ΣΧΙΖΟΕΙΔΗΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ αναφέρεται σε άτομα απόμακρα , αποστασιοποιημένα και ψυχρά που δεν εκφράζουν συναισθήματα. Συνήθως αποφεύγουν την ψυχοθεραπεία όπως και κάθε είδους σχέση εγγύτητας. Η ΣΧΙΖΟΤΥΠΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ εκφράζεται με παράδοξες σκέψεις, περίεργη εμφάνιση και συμπεριφορά, φτωχό συναίσθημα και μοναχικότητα. Μπορεί να αναπτυχθεί από την παιδική ηλικία δημιουργώντας την εικόνα ενός ιδιόρρυθμου ατόμου. Αντιμετωπίζεται με φάρμακα σε συνδυασμό με ατομική ψυχοθεραπεία. Η ΑΝΤΙΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ εκδηλώνεται από την εφηβεία ως αδιαφορία και ασέβεια προς τα δικαιώματα των άλλων ανθρώπων και τους νόμους. Η επιθετική συμπεριφορά και οι παράνομες πράξεις γίνονται συνήθεια και το σοκαριστικό είναι ότι το άτομο δε νιώθει καθόλου ενοχές. Συνήθως οι άνθρωποι με αυτή τη διαταραχή δεν προσέρχονται μόνοι τους στην ψυχοθεραπεία αλλά μεσω ιδρυμάτων π.χ. φυλακές , νοσοκομεία, αλλά η κατάστασή τους μπορεί να βελτιωθεί αρκετά. Η ΜΕΤΑΙΧΜΙΑΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ αφορά τους ανθρώπους που είναι παρορμητικοί και ασταθείς στις σχέσεις τους. Φυσικά, όταν λέμε παρορμητικότητα εννοούμε σε σημείο αυτοκαταστροφικό π.χ. απόπειρα αυτοκτονίας, κι όταν λέμε αστάθεια στις σχέσεις, φέρτε στο μυαλό σας μια απότομη μεταβολή της εξιδανίκευσης του συντρόφου σε υποτίμηση.Όλ’αυτά συντηρούν μια ασταθή ταυτότητα και τις προσπάθειές της ν’αποφύγει την εγκατάλειψη. Το σημαντικό σ’ αυτή την περίπτωση είναι να δημιουργηθεί μια σωστή, ισορροπημένη σχέση με τον θεραπευτή που θα διατηρήσει το ενδιαφέρον του ατόμου για τη θεραπεία σταθερό. Απο ‘κει και πέρα, ανάλογα με τις απαιτήσεις του κάθε ανθρώπου γίνεται μια επιλογή θεραπευτικών τεχνικών. Η ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ χαρακτηρίζει άτομα που απαιτούν να βρίσκονται συνεχώς στο επίκεντρο της προσοχής. Έχουν «προκλητική» εμφάνιση, θεατρική και υπερβολική συμπεριφορά με διαρκείς εναλλαγές. Αυτού του είδους η συμπεριφορά οδηγεί ερωτικές και φιλικές σχέσεις σε χειραγώγηση και εγκατάλειψη, και οι δραματικές προσωπικότητες απ’ την πλευρά τους αντιδρούν θεατρινίστικα, με καταθλιπτική συμπεριφορά και απόπειρες αυτοκτονίας. Η ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ είναι μια αδικαιολόγητη αίσθηση μεγαλείου που δίνει στο άτομο, παρά την εύθραστη αυτοπεποίθηση, τη δυνατότητα να συμπεριφέρεται σαν κάποιος πολύ σημαντικός άνθρωπος, με ξεχωριστά δικαιώματα και να αντιμετωπίζει τους άλλους υποτιμητικά, με φθόνο και ψυχρότητα. Πολλές φορές αυτοί οι άνθρωποι καταφέρνουν να ξεχωρίσουν επαγγελματικά, όμως οι προσωπικές τους σχέσεις είναι πολύ φτωχές. Η υπομονή και το ταλέντο του θεραπευτή δοκιμάζεται με τους νάρκισσους και η σταθερότητα της σχέσης είναι εύκολο να απειληθεί. Παρ’ολ’αυτά μια σωστή προσέγγιση μπορεί να βοηθήσει πολύ το άτομο να βελτιώσει την εικόνα του εαυτού του προς τα κάτω και να βελτιώσει τις σχέσεις του. Η ΑΠΟΦΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ μοιάζει με την κοινωνική φοβία γιατί είναι η αποφυγή των στενών σχέσεων μπροστά στο φόβο της απόρριψης. Αυτή ηστάση περιορίζει το άτομο κοινωνικά όσο και επαγγελματικά και οδηγεί σε σχέσεις εξάρτησης με άτομα που μπορούν να εγγυηθούν ανοχή κι επιδοκιμασία. Μάλλον ξεκινάει στην πρώιμη παιδική ηλικία όπου μια τέτοια συμπεριφορά θεωρείται απόλυτα φυσιολογική για ένα διάστημα. Βαθμιαία αυτή η αναστολή πρέπει να υποχωρήσει. Η θεραπεία έχει πολλά να προσφέρει μειόνοντας το κοινωνικό στρες και βοηθώντας το άτομο να γίνει πιο διεκδικητικό. Η ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ είναι πιο συχνή στις γυναίκες. Είναι η υπερβολική ανάγκη του ατόμου να το φροντίζουν και να το καθοδηγούν συνέχεια, ακόμη και στα πιο απλά πράγματα της καθημερινότητας. Δεν παίρνει ποτέ πρωτοβουλίες και δεν μένει ποτέ μόνο του, είναι ευθυνόφοβο και φορτικό. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι οφείλεται στην προσπάθεια των γονιών να ελέγξουν τα παιδιά τους περνώντας τους το μήνυμα ότι η ανεξαρτησία κρύβει κινδύνους ή θεωρείται αυθάδεια κι αγνωμοσύνη. Για ν’ αναπτύξουν αυτοί οι άνθρωποι αυτοπεποίθηση και προσαρμοστικότητα χρειάζεται ατομική ψυχοθεραπεία και εκπάιδευση στις κοινωνικές δεξιότητες. Η ΨΥΧΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ είναι ένας περιορισμένος, ελεγχόμενος, άκαμπτος και τελειοθηρικός τρόπος ζωής. Γνωστή στο ευρύ κοινο από τα films : «As good as it gets», «Μαύρος Κύκνος»κ.τ.λ. έχει να κάνει με την υπερβολική ενασχόληση του ατόμου με λεπτομέρειες και λίστες, που αντί να το οργανώνουν, το αποσυντονίζουν και το καθιστούν δυσλειτουργικό, απόμακρο συναισθηματικά, σφιγμένο και τσιγγούνικο. Άτομα με ψυχαναγκαστική καταναγκαστική συμπεριφορά δεν μπορούν ν’ αφεθούν στον έλεγχο ενός θεραπευτή και να θέσουν σε αμφισβήτηση τις απόψεις και τις αξίες τους. Έτσι λοιπόν, αποφεύγουν τη θεραπεία και συχνά αναπτύσσουν κατάθλιψη. Είναι στο χέρι του θεραπευτή να κερδίσει την εμπιστοσύνη του ατόμου και να το οδηγήσει σωστά.